donderdag 7 mei 2009

Samenvatting Hoofdstuk 1

Op talloze basisscholen leren leerlingen samen. Dit gebeurt gewild en ongewild. Dit samenwerkend leren is vaak niet effectief genoeg. Daarom wordt er tegenwoordig vaker systematisch en gestructureerd samengewerkt.
De maatschappij vraagt ook meer en meer om mensen die goed kunnen samenwerken.

1.1 Vijf argumenten voor samenwerkend leren:

1. Klassenorganisatie en de handen ‘vrij’.
Hierbij helpen de kinderen elkaar ook echt. Ze gaan dus niet zomaar samen wat sommen maken maar de een helpt de ander dan ook echt. Leerlingen die elkaar effectief helpen, zorgt ervoor dat de leraar zijn handen ‘vrij’ heeft. Hij kan dan zelf met leerlingen werken die extra steun nodig hebben.

2. Actief lerende kinderen.
Leren doen de leerlingen wanneer ze zelf actief zijn en wanneer ze zelf betekenis kunnen geven aan hun eigen leren. Essentiële voorwaarden voor het effectief leren van alle leerlingen zijn een actieve deelname van leerlingen, hardop denken en een zorgvuldig vormgegeven leerklimaat.
Onderzoeken hebben uitgewezen dat passief leren niet mogelijk is. Leerlingen moeten zich de stof zelf eigen maken. Dit is niet te bereiken met het alleen geven van een uitleg. De aan te reiken samenwerkingsstructuren geven docenten de hulpmiddelen om leerlingen actiever te betrekken. voor leerlingen is het vaak ook aantrekkelijker om samen te mogen werken.

3. Ontwikkeling van het leren van leerlingen.
Veel docenten ervaren dat kennis overbrengen door allen maar te vertellen een weinig effectieve manier van kennisoverdracht is. De informatie wordt namelijk beter verwerkt wanneer kinderen er ook daadwerkelijk iets mee doen. Een belangrijke reden om leerlingen samen te leren in de klas is dan ook dat dit proces van je kennis toe-eigenen meer kans krijgt in de samenwerking met andere leerlingen dan in een ‘stil’, veelal onzichtbaar, verwerkingsproces. Door samenwerkend leren wordt het verwerkingsproces zowel voor de leerlingen als voor de leraar beter zichtbaar, ook omdat leerlingen gedwongen worden om hardop te denken of om iets op te schrijven. Ook komen de kinderen in aanraking met de denkwijze van andere kinderen. Dit kan hen ook weer op ideeën brengen. Leren ontwikkelt zich in een sociale context beter dan in een individuele context.

4. Ontwikkeling van het zelfstandig leren van leerlingen.
Door leerlingen op een gestructureerde manier met elkaar te samen te laten leren, kan de docent hen meer verantwoordelijk maken voor hun eigen leerproces. Het is bij de verschillende samenwerkingsstructuren mogelijk leerlingen taken te geven om het leerproces in de gaten te houden. Er zijn hierin volop mogelijkheden. Docenten kunnen dit aansturen door de verschillende samenwerkingsstructuren in te zetten. Sommige structuren zijn gesloten van aard en sluiten meer aan bij een docent met veel initiatief. Bij andere moeten leerlingen hun leren meer zelf sturen. Ook kan een leraar nog op een anderen manier aandacht besteden aan de zelfsturing bij leerlingen. Dit kan door het onderwerp van het samenwerken aan te passen. De kinderen moeten zich dan bijvoorbeeld bewust zijn van de manieren van werken en leren. Reflectie op eigen ervaring bevordert de zelfstandigheid van leerlingen wanneer ze even later weer in een gelijksoortige situatie zelfstandig een opdracht moeten uitvoeren.

5. Maatschappelijke argumenten.
Het laatste argument om vormen van samenwerkend leren toe te passen bij het leren van leerlingen is de maatschappelijke vraag naar sociaal en communicatief vaardige mensen. Ervaring leert dat leerlingen door ongestructureerde samenwerking nauwelijks enige sociale vaardigheden ontwikkelen. En juist in het maatschappelijk functioneren hebben sociale vaardigheden een grote rol. Werkgevers geven dan ook aan dan mensen ongeschikt blijken voor functies vanwege gebrekkige sociaal-communicatieve vaardigheden dan door gebrek aan kennis.
Binnen de strategie samenwerkend leren wordt expliciet aandacht besteed aan de ontwikkeling van dergelijke vaardigheden bij leerlingen. De kans van leerlingen om op de arbeidsmarkt te slagen wordt daarmee groter.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten